Aile planlaması genelde doğum kontrol yöntemleri yani çocuk sayısını sınırlamak olarak algılanır. Aslında aile planlaması ailelerin istenilen zaman periyodunda istenilen sayıda çocuk sahibi olabilmelerini tanımlar. Bu, aile oluştuğu andan itibaren bireylerin ne zaman ve kaç çocuk istediklerini planlamaları ile başlar. Bu planlama ardından çiftler kendileri için uygun doğum kontrol yöntemlerinden birini seçerler ve bu yöntemi kurallarına uygun biçinde kullanırlar. Çocuk istedikleri zaman da korunma yöntemini bırakırlar.

İstenmeyen gebelikler önemli sağlık sorunlarındandır. İstenmeyen gebeliklerin sonlandırılması (kürtaj) işlemi bir takım risklere açıktır. Ayrıca, sonlandırılmadan devam ettirilen gebelikler de bazı psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunları beraberinde getirirler. Bu nedenle, aile planlaması kavramının toplum ve birey bazında iyi anlaşılması ve zamanında uygulanmasının avantajları fazladır.

Bu konuyla ilgili bir diğer kavram nüfus planlamasıdır. Nüfus planlaması bir devletin politikaları gereği doğurganlığın hızını kontrol etme çalışmalarıdır. Bazı ülkeler bu konuda yasalar çıkararak doğurganlık sayısını direkt kısıtlayabilirler veya özendirici ya da caydırıcı tedbirlerle bunu kontrol etmeye çalışabilirler. Ülkemizde aile planlaması hizmetleri yaygın bir şekilde devlet tarafından desteklenmektedir ve çeşitli sağlık kurumları bünyesinde bilinçlendirme ve yöntem uygulaması yapılmaya çalışılmaktadır, buna karşın nüfus planlaması ile ilgili yasalar bulunmamaktadır.

Çok çeşitli doğum kontrol yöntemleri vardır. Bunlardan bir kısmı ek bir ajan kullanmayı gerektirmeyen doğal yöntemlerdir. Bunun dışında hormonal yöntemler, rahim içi araçlar, bariyer yöntemleri ve kalıcı yöntemler (kısırlaştırma) mevcuttur. Bunların her birinin bazı dezavantajları ve avantajları söz konusudur. Bu nedenle, bebek istemeyen çiftlerin hangi yöntemle korunacaklarını bir uzman danışmanlığında kararlaştırmaları gereklidir.